Şarj istasyonu ekranı tasarlamak: sahadan sekiz ders

Şarj istasyonunun kılavuzu yoktur; olsa da kimse aracının yanında ayakta durup okumaz. Ekran kendini, yağmurda ilk kez şarj eden sürücüye de acelesi olan düzenli kullanıcıya da anlatmak zorunda. Zes'in yüksek güçlü istasyonları için HMI ailesini tasarladık; bugün Türkiye'nin 81 ilinde çalışıyor. Aynı çalışmayı Electrip için Avrupa'da altı ülkede de yaptık. Aşağıdakiler, şarj ekranı tasarlayan herkese aktaracağımız dersler.

1. İlk ekran tek bir şey söyler

Karşılama ekranının tek görevi var: istasyonun çalıştığını göstermek ve dokunmaya davet etmek. Menü yok, tarife tablosu yok, duyuru yok. Gerisi, sürücü başladıktan sonra adım adım gelir.

2. Durum ekrandan değil, araçtan okunur

Sürücü kararını istasyona varmadan verir. Her soketin durumu (müsait, şarj oluyor, rezerve, arızalı) uzaktan, tek bakışta okunmalı. Arızalı soket otoparktan fark edilmeli ki kimse boşuna kablo çekmesin. Kabloyu çoktan takmış bir sürücü de soketi yeniden seçmek zorunda kalmamalı; istasyon bunu zaten biliyor.

3. Her ödeme yolu, eşit ağırlıkta

RFID kart, uygulamayla QR kod ya da banka kartı: Sürücüler farklı alışkanlıklarla gelir ve her biri kendi yolunu ilk bakışta bulmalı. Bir yöntem diğerlerinin arkasına gizlenirse, onu kullanan sürücü istasyonun o yöntemi desteklemediğini düşünür. Yeni kurallar bunu hukuki bir konu da yaptı: AB'de AFIR ve Türkiye'de EPDK'nın 2026 değişiklikleriyle, uygulama ya da üyelik olmadan kartla ödeme çalışmak zorunda. Bu kuralların ekranda neyi değiştirdiğini bu notumuzda anlattık.

İptal her adımda erişilebilir kalır.

4. Her adımda tek karar

Şarjı başlatmayı, her birinde tek bir karar olan dört net aşamaya indirdik. Saha testinde sürücülerin tam olarak hangi adımda vazgeçtiğine baktık ve akışı oradan sadeleştirdik.

5. Şarj ekranını aracın yanında duran biri için tasarlayın

Araç şarj olurken sürücü nadiren ekranın karşısındadır. Yüzde ekranın ortasında; güç, enerji, süre ve kalan süre iki yanında, aracın yanından ayakta okunacak yazı boyutlarıyla. İki soketli istasyonda her şarjın kendi kartı var; iki sürücü seanslarını asla karıştırmaz.

6. Durdurmak bilinçli bir adım olsun

Seansı durdurmak için kart yeniden okutulur ya da uygulamadan onay verilir. Biri ekrana yaslandığı ya da bir çocuk dokunduğu için şarj bitmemeli. Sonunda bir özet ve tek bir sonraki adım gelir: kabloyu yerine takın. Fiziksel ve dijital deneyim tek bir akış.

7. Kötü anları da iyi anlar kadar özenle tasarlayın

Bir istasyonun arayüzü, bir şeyler ters gittiği gün sınanır:

• Acil durum butonu: Ne olduğu ve ne yapılacağı, adım adım.
• Uzaktan güncelleme: Ekran donmak yerine ne olduğunu söyler.
• Rezerve soket: Uygulamadan rezervasyon yapan sürücüye ayrıldığı açıkça görünür.
• Yardım: Müşteri hizmetleri her ekrandan tek dokunuş uzakta.

8. Tek akış, her ekran boyutu

Zes istasyonlarının hepsinde aynı ekran yok. 400 kW istasyonda tam ekran, 720 kW istasyonda reklam ekranının altında 1080×459'luk bir şerit var. Aynı akışı her boyut için ayrı ayrı tasarladık; sürücü hangi istasyona gelirse gelsin aynı yolu izliyor. Bir düzeni küçültüp diğerine sığdırmak işe yaramıyor: Şeridin kendi hiyerarşisine ihtiyacı var.

Dışarıda da işleyen erişilebilirlik

Kiosk kapalı bir sistemdir: Kullanıcı kendi ekran okuyucusunu getiremez, ayarlarını değiştiremez. Erişilebilirlik içine yerleştirilmiş olmalı.

• Kontrast: Ana metinlerde 11:1 ile 14:1, uyarı kartlarında 21:1; değerler ekranlardan ölçüldü. WCAG'nin en üst seviyesi (AAA) 7:1 istiyor. Gün ışığı kontrastı yer, o yüzden bunun çok üstünü hedefledik.
• Dokunma alanları: Büyük ve birbirinden ayrık; ilk dokunuş doğru yere düşer.
• Asla yalnızca renk: Her durumun yanında ikon ve metin var; renk körü sürücüler için de okunur.
• Erişim yüksekliği: Kontroller, tekerlekli sandalyedeki bir kullanıcının ulaşabileceği yükseklikte.
• Görmeden kullanım: Akışın tamamında sesli yönlendirme.
• Diller: Sınır ötesinden gelen sürücüler için 19 dil.

Ekranı yaşadığı yerde test edin

Her ekranı Nielsen'in on kullanılabilirlik ilkesine ve erişilebilirlik standartlarına (WCAG 2.1 ve kiosklar için EN 301 549) göre değerlendirdik; her değerlendirmede 100 üzerinden 80 ve üstü aldı. Sonra dışarı çıktık: 20 katılımcı, gerçek görevler, farklı ışık ve ortam koşulları, farklı sürücü profilleri. Kaç kişinin şarjı yardımsız başlattığını ve ne kadar sürdüğünü ölçtük, insanların vazgeçtiği adıma baktık ve akışı bu veriyle sadeleştirdik. Diğer şarj ağlarının istasyon ekranlarını da adım adım karşılaştırdık.

Masa başında yapılan bir inceleme, sokağın gösterdiğini gösteremez: ekrana düşen ışık, bir elinde telefon tutan sürücü, arkasında bekleyen biri.

Kendiniz deneyin

Gerçek ekranlar Zes HMI sayfamızda: Şarjı başlatın, izleyin ve sürücülerin yaptığı gibi sonlandırın.

Şarj uygulamaları, istasyon ekranları ve arkalarındaki sistemleri tasarlıyoruz. Ağınız istasyonları üzerinde çalışıyorsa, onlara sizinle birlikte bakmaktan memnuniyet duyarız.