Ulak Maya: Güvenli ve Ölçeklenebilir Bir SD-WAN Platformu Tasarlamak

Zorluk

Tasarım sürecini SD-WAN altyapısının gerçekleri üzerine kurduk. Bu karmaşık alan geleneksel olarak komut satırı arayüzleriyle (CLI) ve yoğun bir teknik dille yönetiliyor. Yani veri yoğun arayüzlerle ve yüzlerce yapılandırma değişkeniyle çalışacaktık.

Parçalı mimari. Ağ yöneticileri gerçek zamanlı veriyi ve yapılandırmaları izlemek için birden çok pano arasında geçiş yapmak zorundaydı. İlk analizler, iş akışlarının sürekliliğinde ciddi sorunlar olduğunu gösterdi.

Sınırlı görselleştirme. Yüksek hacimli telemetri verisi ve dağıtık uç noktalar, hemen harekete geçilebilecek kadar net gösterilmiyordu. Bu da olay müdahalesini yavaşlatıyordu. Geleneksel ağ araçları işlevi netliğin önüne koyuyordu.

Kritik bir sorumluluk. Türkiye'nin ilk yerli SD-WAN platformu olan Maya'nın yalnızca kullanılabilir olması yetmiyordu. Görev kritik bir sistemden beklenen güvenilirliği, güvenliği ve hassasiyeti sağlaması, bunu yaparken yüzlerce farklı görünümde tutarlı kalması gerekiyordu.

Asıl zorluk, altyapı düzeyindeki gelişmiş bir sistemi hem deneyimli hem de işe yeni başlayan yöneticiler için anlaşılır ve sezgisel kılmaktı. Üstelik bunu, kritik ağ altyapısını yöneten bir yazılımdan beklenen titizlikten, güvenlikten ya da hassasiyetten ödün vermeden yapmalıydık.

Çözüm

SD-WAN sisteminin karmaşıklığı karşısında, netliği, ölçeklenebilirliği ve teknik hassasiyeti öne alan, disiplinli ve sistem odaklı bir tasarım yaklaşımı benimsedik. Amacımız, yüksek hacimli ağ verisini ve karmaşık yapılandırmaları ilk bakışta anlaşılır kılmaktı.

Keşif ve araştırma. Kullanıcıların zorlandığı noktaları, iş akışlarındaki kritik boşlukları ve teknik kısıtları net olarak tanımlamak için derinlemesine paydaş görüşmeleri yaptık, ürünü ve sistemi kapsamlı biçimde inceledik, rakipleri ve sektörü geniş çaplı bir kıyaslamayla değerlendirdik.

Bilgi mimarisi. Bu tür sistemlerde genellikle karmaşık olan hiyerarşileri, kullanıcının temel hedefleri (örneğin politika oluşturma, sorun giderme) etrafında net ve görev odaklı akışlara dönüştürdük. Bu, bilişsel yükü ve navigasyon yorgunluğunu belirgin biçimde azalttı.

Wireframe ve test. Temel ağ ekranlarını ve kritik yönetici etkileşimlerini (örneğin tünel yapılandırma, alarm inceleme) kapsayan detaylı prototiplerle hızlı kullanılabilirlik testleri yaptık ve ana iş akışlarını doğruladık.

Arayüz tasarımı ve sistemleştirme. 600'den fazla farklı ekranı ve sayısız veri durumunu yönetmek ve standart hâle getirmek için bileşen tabanlı bir arayüz sistemi kurduk. Bu sistem boşluklarda, durumlarda ve veri mantığında piksel düzeyinde tutarlılık sağladı.

Deneyimden öne çıkanlar

Sadeleştirilmiş navigasyon. Kullanıcıların yüzlerce görünüm arasında yolunu kolayca bulabilmesi için bilgi mimarisini ve kenar çubuğunu yeniden tasarladık. Net hiyerarşiler, tutarlı ikonlar ve bağlama göre gruplama sayesinde kullanıcılar kritik işlevlere daha hızlı ulaşıyor, ağ yöneticilerinin bilişsel yükü azalıyor.

Düzenli ve kapsamlı. Yeni pano yapısı, yöneticilerin ağ sağlığını ve cihaz etkinliğini gerçek zamanlı izlemesini sağlıyor. Etkileşimli grafikler ve görsel özetler sayesinde veriler daha hızlı ve doğru yorumlanıyor. Bu da karar almayı kolaylaştırıyor ve operasyonel farkındalığı artırıyor.

Proaktif sorun tespiti. Sorunları, daha büyümeden coğrafi bölgelere göre öne çıkaran bir alarm görselleştirme sistemi tasarladık. Harita tabanlı arayüz, aktif uyarıları renk kodlarıyla net biçimde özetliyor. Böylece ekipler ağ sorunlarını erkenden tespit edip çözebiliyor.

Tasarım süreci

Süreç boyunca, analitik netliği yaratıcı keşifle birleştiren tasarım yöntemimiz Deneyim Döngüsü'nü izledik. Her aşama, Maya'nın deneyimini nasıl anladığımızı, kurguladığımızı ve teslim ettiğimizi şekillendirdi.

Keşif: Ağın karmaşıklığını anlamak
İşe Maya'nın ekosisteminin haritasını çıkararak başladık: kurumsal kullanıcıların ihtiyaçlarından sistem düzeyindeki bağımlılıklara kadar. Paydaş görüşmeleri ve kullanıcı yolculuğu haritalarıyla, çok şubeli ve güvenli ağları yöneten ekiplerin nerelerde zorlandığını belirledik. İçgörü netti: Sorun yalnızca kullanılabilirlik değildi, asıl mesele aşırı bilişsel yüktü.

Değerlendirme: Tasarım mantığını tanımlamak
Doğrudan arayüz üretimine geçmek yerine, teknik kısıtları kullanıcı öncelikleriyle buluşturan bir karar çerçevesi kurduk. Bu değerlendirme aşamasında temel ilkelerimizi belirledik: görünürlük, öngörülebilirlik ve uyarlanabilirlik. Üçü de kurumsal düzeydeki sistemler için kritik.

Uygulama: Sistemi kurmak
Bu ilkelerden yola çıkarak, modüller arasında ölçeklenebilen ve yeni özelliklerle birlikte büyüyebilen, token tabanlı atomik bir sistem geliştirdik. Renk hiyerarşilerinden durum mantığına kadar her tasarım kararını, yaşayan bir ekosistemin kuralı olarak ele aldık.

Ölçüm: Geliştirme ekibiyle bütünleşmek
Ölçümü teslim sürecinin bir parçası yaptık. Ortak kütüphaneler, belgelenmiş varyasyonlar ve geliştiricilerle açtığımız Slack kanalları sayesinde bileşenlerin kararlılığını ve tasarımın koda doğru aktarılıp aktarılmadığını anlık olarak sınayabildik.

Gelişim: Sürekli iyileştirme
Maya platformu genişledikçe tasarım sistemi de onunla birlikte olgunlaştı. Ürün ve geliştirme ekipleri arasında düzenli bir geri bildirim akışı kurduk. Böylece her sürüm sistemi baştan kurmak yerine bir adım daha iyileştirdi.